Kecap Minal ‘Aidin wal-Faidzin

Minal ‘Aidin wal-faizin nyaéta talari/tradisi anu ilahar diucapkeun / dikedalkeun sasama Muslim Indonésia, Malaysia, Singapura sarta Brunei mangsa ngarayakeun Idul Fitri, réngsé ngalakonan ibadah puasa dina bulan Ramadan.

Asal Kecap

Kedalan minal ‘aidin wal-faizin ieu nurutkeun saurang ajengan teu pisan-pisan dumasar ti generasi para sahabat atawa para ajengan sanggeusna (Salaf as-shaleh). Omongan ieu mimitina ti saurang penyair di mangsa Al-andalus, anu ngaranna Shafiyuddin Al-huli, sabot manéhna mawakeun syair anu konteksnya nyaritakeun dendang wanoja di poé raya / Lebaran.

Min, hartina : Kaasup
Al-aidin
, hartina : anu babalik
Wa
, hartina : Jeung
Al-faidzin
, hartina : Meunang

Kedalan ieu sacara harfiah ditarjamahkeun jadi “Ti (anu) balik sarta junun”, sacara umum ditarjamahkeun jadi, “Muga urang kabéh asup kana golongan maranéhanana anu balik (ka fitrah) sarta junun (dina latihan nahan diri)”.

Read the rest of this entry

Kalimah Lebaran ku Basa Sunda

Manawi aya anu meryogikeun, mangga nyanggakeun.

  • Niti wanci nu mustari , ninggang mangsa nu sampurna , dina Boboran taun ieu.. hayu urang sami-sami ngaberesihkeun rereged ati tina khilaf sinareng dosa. Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H. Taqqobalallahu minna wa minkum, Shiyamana wa shiyamakum.
  • Bilih aya tutur saur nu teu kaukur, reka basa nu pasalia, laku lampah nu teu merenah, Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H neda sih hapunten tina samudaya kalepatan lahir sinareng bathin.
  • Sadaya jalmi tiasa ngiring lebaran……. tapi teu sadaya jalmi tiasa ngiring Idul Fitri…. mugi urang kalebet jalmi nu tiasa ngiring Idul Fitri. Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H. Hapunten samudaya kalepatan.
  • Laligarna tarate dina talaga hate. nyambuangna seungit malati nu ligar dina taman ati janten ciciren lubarna kalepatan antawis urang. Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H. Taqqobalallahu minna wa minkum, Shiyamana wa shiyamakum.
  • Batin nu usik nyaliksik diri, bilih kasabit kaciwit ati, karumpak ungkara basa, kadudut kalindu qalbu,mugia rido galih jembar pangampura tina samudayaning kalepatan. Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H. Hapunten samudaya kalepatan.
  • Ngahaturakeun Wilujeng Boboram Shiyam 1 Syawal 1435 H, bilih kantos nyungkelit dina ati, tugenah dina manah, kasiku catur, katajong omong ku pribados, mugi ridho ngahpunten samudaya kalepatan.
  • Bilih aya langkung saur bahe carek , Kaciwit kulit kabawa daging, Tunggul dirurut catang dirumpak, Nyungkelit ati teugeunah manah, Mudut pangampura , Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Wening galih nu dipamrih , Jembar manah nu dipilampah , Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H, kalayan neda pangapunten tina samudayaning kalepatan.
  • Sugrining runtah kalepatan dina manah , nyeuri peurihna ati sanubari, mugia lubar ku silaturahmi, Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H. Taqobalallahu minaa waminkum.
  • Sanajan raga paanggang, teu bisa amprok dampal panangan. Ngan saukur bisa ngirim surat, chating, BBMan jeung SMSsan. Kalayan dibarengan ku kaikhlasan, neda dihapunten samudaya kalepatan, Wilujeung Boboran Shiyam 1435 H.
  • Kedaling rasa nu pinuh ku bangbaluh hate, urang lubarkeun, ngawengku pinuh ku nyuuh, meungpeung wanci can mustari, Neda dihapunten kana samudaya kalepatan, Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Bilih kantos nyungkelit dina ati, kasiku catur, katajong omong dina cariosan anu matak ngarahetkeun kana manah, kumargi urang mah teu tiasa lumpat tina kalepatan sareng kakhilafan. Sim kuring ngahaturkeun Taqabalallahu Minna Wa Minkum, Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Wening galih nu dipamrih, jembar panalar nu diteda, kana laku nu teu luyu, kana lampah nu sulaya, Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H. Taqqobalallahu minna wa minkum, Shiyamana wa shiyamakum.
  • Wening galih nu dipamrih, jembar manah nu diseja mugi agung cukup lumur neda kana samudaya kalepatan lahir tumakaning batin, Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Mugi cukup lumur jembar pangampura bilih aya bobo sapanon carang sapakan neda dihapunten samudaya kalepatan. Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Bersih galih nu diperedih, leah mana nu diseja, dina ieu fitri kiwari, wanci nu mustari susuci diri nyanggakeun hapunten nu kasuhun, Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Nyucruk laku sunah Rasul, mapay lacak agama islam, gema takbir nu agung dipungkas kutali silaturahim, neda pangampura kasadayana Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Jatidiri anu suci rasa jiwa nu tanpa noda , mugia sing ngajadi disarengan ku iman taqwa, nuantukna nunda kanyaah, nyimpen kadeudeuh, silih hampura kapapada jalma, panuhun sihapunten sadaya . Taqqobalallahu minna wa minkum, Shiyamana wa shiyamakum.
  • Kaluluputan kalelepatan simkuring saparakanca, wilujeng boboran siam nyuciken diri ka Illahi, hampura diri ka gusti nu maha suci, mugia dina ieu fitri, sungkem diri ngajadikeun jalmi nu fitri, Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Nitih wanci nu mustari ninggang mangsa nu utama, nyucikeun panyakit ati, balik diri kanu suci hapunten samudaya kalepatan lahir sinareng batin. Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Tina weningna ati nu surti, tina mumunggang rasa nu ageung rumasa, bilih aya tutur saur nu teu kaukur, aya lampah nu teu merenah, tur lisan nu ngaraheutkeun manah, neda pangapunten lahir tumekaning batin, mugi luntur qolbu jembar pangampura. Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H. Taqobalallohu mina waminkum siamana wasiamakum, minal ‘aidin walfaizin.
  • Mipit amit seja nurih kapeurih ati, malah mandar lubar akar-akar angkara na satungkebing rasa. Ngala menta galura pangampura tina sagala lalampahan tur rumpaka nu ngagelar raheut manah. taqoballhu minnawmnkum, taqobalahuyakarim.
  • Bilih aya luhur saur bahé carék, tutur nu teu kaukur, laku-lampah nu teu merenah dugi ka ngaraheutkeun manah, di bulan nu pinuh barokah ieu hayu urang silih lubarkeun silih hapunten lahir batin, hayu urang mapag 1 Syawal 1435 H ku kabungahan tur kaikhlasan.
    Ti Lahir dugi ka Bathin..
  • Pamundut nu kapihatur , ligar manah ku kaikhlasan , tiasa ngalubarkeun, tina sanes kanten samudaya kalepatan, inggis catur teu kaukur , lampah lali nincak salah , neda sihapuntenna. Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H, Minal aidin wal faizin. Mugi barokah Ramadhan nuyun lakuning lampah urang dina enggoning nyorang sawelas sasih anu bakal karandapan.
  • Taya basa nu bisa direka, taya saur nu bisa jadi pangjajap catur, lintang ti kedalna ucapan “wilujeng boboran shiyam” neda dihapunten lahir tumekaning bathin.
  • Bilih kantos kasisit sebit kana ati, kapancah kaléngkah ucap, kajenggut kababuk catur, tawakufna nu kasuhun. Hapunten sadaya kalepatan. Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H.
  • Ngeunteung na raga katineung, nyaliksik diri ngarampa dada bari reureuh milang dosa, breh bulan pangharepan geus lekasan poe fitri nembongan. Wilujeng Boboran Shiyam 1435 H. Neda sihapunten lahir sinareng bathin.
  • Najan panangan teu amprok, basa teu nyapa, raray teu tepang. hate sanubari meredih kedah silih bebaskeun, diri silih sucikeunn, mudah2an urang sadayana janten jalmi nu taqwa. Wilujeung Boboran Shiyam 1435 H, hapunten lahir sinareng bathin
  • Mipit amit seja nurih kapeurih ati, malah mandar lubar akar-akar angkara na satungkebing rasa. Ngala menta galura pangampura tina sagala lalampahan tur rumpaka nu ngagelar raheut manah. taqoballhu minnawmnkum, taqobalahuyakarim

 

Andi Rustandi Sunarya (Tina sasabarah pedaran)

Babagian tina Wangunan jeung Imah

Image

Sabahagian Ngaran dina Babagian Imah

Ayeuna urang pedar ngeunaan babagian tina Wangunan Imah di tatar Sunda.

Read the rest of this entry

Derenten jeung Sajarah Kebon Binatang Bandung

Image

Tempat pelesir di Bandung memang pohara loba jumlahna. Objek wisata alam sumebar di sabudeureun Dayeuh Bandung, puseur dayeuh tatar Parahyangan Jawa Barat. Di Bandung Dayeuh, Kebon Binatang Sato Bandung kaasup salah sahiji obyek wisata di Bandung anu sok mundel nu datang dina poé Sabtu – Minggu sarta poé peré. Nu datangna teu saukur urang Bandung waé tapi loba ogé anu ti luar Bandung kawas Garut, Tasikmalaya, Subang, Sumedang, Garut, sarta Purwakarta.

Kebon Binatang Bandung tempatna strategis alatan masih di tengah Dayeuh Bandung. Di sabudeuereun Kebon Sato Bandung, urang bisa sekalin nyimpang ka Institut Téknologi Bandung (ITB) di Jalan Ganesha 10 sarta Taman Ganesha anu ogé mangrupa taman konservasi manuk. Pikeun balanja, cukup muter babakan Siliwangi sarta urang geus nepi ka di Jalan Cihampelas. Loba distro pakéan jeung harga murah di ditu.

Read the rest of this entry

1.272 Babasan Paribasa Sunda

  1. Abang-abang lambé : Ukur ngagenahkeun batur wungkul.
  2. Abong létah teu tulangan : Ngomong henteu dipikir heula, tungtungna matak pikanyerieun batur.
  3. Adab lanyap : Jiga nu handap asor, daék ngahormat ka batur, tapi boga haté luhur, tungtungna sok ngunghak jeung kurang ajar, temahna batur loba nu teu resepeun.
  4. Adam lali tapél : Poho ka baraya jeung poho ka lemah cai.
  5. Adat kakurung ku iga : Adat goréng nu hésé dileungitkeunana.
  6. Adéan ku kuda beureum : Beunghar ku barang titipan atawa ginding ku pakéan batur, atawa agul ku banda batur.
  7. Adigung adiguna : Géde hulu, boga rasa leuwih ti batur, kaciri dina laku lampahna jeung omonganana.
  8. Agul ku payung butut : Ngagulkeun luluhur sorangan,Jalma nu sok agul nyaritakeun yen manehna turunan menak baheula, sanajan ayeuna hirupna taya kaboga.
  9. Akal koja : Pinter dina kagoréngan atawa kajahatan.
  10. Aki aki tujuh mulud : Lalaki nu geus kolot pisan.
  11. Aku aku angga : Ngaku barang batur kalawan ngandung maksud hayang mibanda ngaku baraya batur anu beunghar atawa jeneng, mamrih kahormatan atawa kauntungan.
  12. Aku panggung : Daréhdéh jeung méré mawéh, ngan hanjakal ku ieu aing asa pangpunjulna, pangbeungharna jste.
  13. Alak paul : Tempat anu lain dikieuna, ngeunaan jauhna jeung pisusaheunana.
  14. Alak – alak cumampaka : Resep jeung hayang dipuji batur, boga rasa pangpunjulna. Anu handap hayang nyaruaan nu luhur, nu hina hayang nyaruaan nu mulya.
  15. Allah mah tara nanggeuy ti bongkokna : Allah moal mihak ka jalma nu boga dosa.
  16. Along – along bagja : Teu tulus meunang bagja.
  17. Alus laur hade omé :Tegep dedeg pangadegna.
  18. Alus panggung : alus laur hade omé : Tegep / hadé dedeg pangadegna.
  19. Ambek nyedek tanaga midek : Ari napsu pohara gédéna, ngan masih bisa mépér diri, rék ngalawan tapi henteu walakaya
  20. Ambek sadu santa budi : Saléh haté, lemes budi, sabar darana.
    Read the rest of this entry

Otto Iskandar Dinata – Si Jalak Harupat

Image

Raden Otto Iskandar Dinata lahir di Bojongsoang Kabupatén Bandung, Jawa Barat, 31 Maret 1897. Bapana Otto nyaéta turunan Ménak Sunda anu namina Nataatmadja. Otto mangrupakeun putra katilu ti salapan duduluran.

Otto ngaweruh atikan dasarna di Hollandsch-inlandsche School (HIS) Bandung, saterusna nuluykeun di Kweekschool Onderbouw (Sekolah Guru Bagian Pertama) Bandung, sarta di Hogere Kweekschool (Sekolah Guru Atas) di Purworejo, Jawa Tengah. Sanggeus réngsé sakola, Otto jadi guru HIS di Banjarnegara, Jawa Tengah. Dina bulan Juli 1920, Otto pindah ka Bandung sarta ngajar di HIS bersubsidi sarta paguyuban Perguruan Rakyat, tilu taun saterusna pindah ka Pekalongan.

Read the rest of this entry

Sajarah Ngaran Jalan di Kota Bandung

Peta Bandung 1928

Peta Bandung taun 1928

 

Kantos jalan-jalan di Kota Bandung? Ayeuna urang guar sajarah / cukang lantaran pangaranan Jalan di Dayeuh Bandung

 

Jalan Wastukancana Bandung

Jl. Wastukancana mindeng disingget jadi Wastu. Ngaran ieu dicokot ti ngaran saurang raja Pajajaran ngaranna Niskala Wastukancana. Dina mangsa perang Bubat, Wastukancana umurna kakara 9 taun. Sepuh sarta lanceuk Wastukancana, Prabu Linggabuana sarta Dyah Pitaloka, tiwas di medan Bubat. Wastukancana naék tahta mangsa umurna 23 taun. Anjeunna nyekel kaluuhan Pajajaran salila 103 taun 6 sasih sarta 15 poé.

Baheula ngaran jalan Wastukancana ieu téh Engelbert Van Bevervoordeweg. Wuih, rada lieur enya pikeun létah urang, Kaptén Engelbert van Bevervoorde nyaéta pelopor dunya penebangan militer Walanda. Anjeunna pupus taun 1918 sanggeus kapal Glenn Martin anu dikamudikeunana ragrag di Bandara Sukamiskin. Pikeun miéling kana jasana, pamaréntah Walanda nyieun patung dirina dina taun 1920. Patung kasebut disimpen di hiji péngkolan jalan anu ayeuna nyaéta Jalan Wastu Kencana. Sanggeus Indonésia merdika, patung kasebut dipindahkan ka Musieum Bronbeek di Arnhem, Walanda.

Read the rest of this entry

R.A.A. Martanagara (1845-1926)

Raden Aria Adipati Martanagara (Bupati Bandung 1893-1918)

Image

R.A.A. Martanagara

Kaping 27 Juni 1893, saurang Patih anu ngabogaan tugas di Afdeling Sukapura Kolot diangkat jadi Bupati Bandung anu kasapuluh, Raden Adipati Aria Martanagara. Anjeuna  ngagantikeun Bupati Bandung kasalapan, Raden Adipati Kusumadilaga, anu pupus dua bulan saméméhna. R.A.A. Martanagara, diangkat minangka Bupati Bandung, padahal anjeuna nyaéta ménak ti Sumedang ku alatan aya patalian jeung putra ti Bupati R.A. Kusumahdilaga anu harita alit kénéh, nembé lima taun, mangka diangkat ti ménak Sumedang. Ayana parobahan kalungguhan ku ménak ti tempat séjén, tétéla ngabalukarkeun konflik jeung pacéngkadan.

Read the rest of this entry

Wangunan jeung Pamakéanana

Image

Imah panggung / saung ranggon jaman baheula, kiwari geus langka

 

Wangunan Sunda nyaéta wangunan anu aya tur diaku salaku tempat cicing, usaha, tur pamaréntah di tatar Sunda. Cirina nyaéta konsép wangunan anu luyu jeung kaayaan alam jeung pangabutuh balaréa di tatar Sunda.

Read the rest of this entry

Sajarah Lapang Gasibu

Image

Lapang Gasibu

 

Lapang Gasibu nyaéta hiji ngaran lapang anu perenahna persis di peuntas Gedong Saté Bandung, Jawa Barat. Lapang ieu sabenerna henteu badag teuing, ngan leuwih badag saeutik dibandingkeun lapang maén bal. Lamun ditempo ti tata lokasi dayeuh, Lapang Gasibu mangrupa ahir ti jalan layang Pasteur – Cikapayang.

Posisi lapang ieu ogé nyambungkeun antara Gedong Saté jeung taman anu ngabentang nepi ka ka Kampus Universitas Padjajaran. Ku alatan éta, lapang ieu mindeng dijadikeun minangka tempat ngariung masarakat Dayeuh Bandung.


Gonta-ganti Ngaran

Saupama apal, dina buku anu dijudulan “Bandung: Kilas Peristiwa di Mata Filatelis, Sebuah Wisata Sejarah” karangan Sudarsono Katam Kartidiwirio, mangsa jaman Walanda, taneuh lapang éta ngaranna Wilhelmina Plein.
Dina taun 1950-an, lapang ieu ngaranna Lapang Diponegoro. Saterusna di taun 1955, lapang ieu robah ngaran jadi Lapang GASIBU anu mangrupa singketan tiGabungan Sepak Bola Indonesia Bandung Utara”. Read the rest of this entry

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.