SASAKALA GUNUNG TAMPOMAS

Gunung Tampomas

 

Kacaritakeun, Gunung Gedé anu aya di Sumedang ngaluarkeun sora pohara pikakeueungeunana. Sorana ngaguruh. Tina puncakna kaluar haseup campur lebu anu hurung. Ieu gunung kawas-kawas arék bitu. Rahayat Kabupatén Sumedang harita, pohara rareuwaseunana. Kumaha balukarna lamun éta Gunung Gedé bener-bener bitu?

Teu kacatur saha anu jeneng bupati harita. Ngan éta bupati téh pohara towéksana ka rahayat, wedi asih sarta bijaksana. Atuh sanajan can kalaporan gé anjeunna parantos uningaeun, kumaha tagiwurna rahayat. Anjeunna teras ngémutan sangkan bisa nyalametkeun rahayatna.

Ku pangjurung kanyaah ka rahayat téa, anjeunna teras nyepi di hiji kamar, seja mujasmédi neda pituduh ti paradéwa. Susuganan ku jalan kitu, anjeunna tiasa mangadep ka Yang Tunggal, dipasihan pituduh pikeun nyalametkeun rahayatna.

Ku cengeng-cengengna nu mangadep, alhamdulillah, maksad Kangjeng Bupati tinekanan. Dina hiji wengi, Kangjeng Bupati ngimpén kasumpingan hiji aki-aki. Éta aki-aki anu nganggo anggoan sing sarwa bodas téh, pok sasauran anca pisan, “Putu Éyang anu kasép, Éyang geus terang kumaha kabingung hidep. Éyang hayang mantuan sangkan rahayat hidep bisa leupas tina kahariwangna. Éta gunung kudu ditumbal ku keris pusaka kagungan putra dalem anu dijieun tina emas. Poma hidep ulah deuk ngorétkeun. Tah, sakitu baé ti Éyang.”
Read the rest of this entry

SASAKALA LEMBUR MARONGGÉ 

Marongge

 

Waktos kapungkur kacarioskeun aya hiji wanoja anu ngarandapan raheut manah. Namina Nyai Gabug. Anjeunna téh raheut manah ku hiji pameget. Nyai Gabug apruk-aprukan, terus milarian babakan nyingkahan nu ngarajét haténa. Nyai Gabug téh disarengan ku tilu raina : Setayu, Naibah, sareng Naidah. Taya nu terang saha lalaki nu tos ngaraheutan Nyi Gabug téh.

Saliwatan mah cangcaya mun Nyi Gabug kudu ngalaman raheut haté téh. Pangna kitu, Nyai Gabug téh geulis kawanti-wanti, endah kabina-bina. Sakur nu pareng amprok sareng Nyi Gabug, boh istri boh pameget, jorojoy resep jeung bogoh.

Kocapkeun, Nyai Gabug jeung tilu raina anjog ka hiji pasir di tungtung lembur babakan. Saterasna Nyai Gabug bubuara ngadegkeun tempat pamatuhan.

Ngababakanana Nyai Gabug téh enggal pisan nyebarna, ibur salelembur, éar sadésa, yén di babakan pasir aya opat wanoja geulis. Nya sakur nu panasaran mah pada ngajarugjug ka babakan téa. Barang prok ogé, henteu mencog tina sangkaan, opat wanoja téh geulis taya tandingna. Malah loba lalaki nu ngaheureuyan rai-raina Nyai Gabug.

Nyai Gabug ngatik ka raina sangkan ulah gampil kagoda ku wujukan kaum pameget. Utamina kedah ngeunteung kana lalakon anu tos karandapan ku anjeunna. Demi tilu raina henteu baha kana rupaning papagah nu jadi raka éstuning pengkuh kana pamadegan, moal waka kagoda ku pameget mun rakana Nyai Gabug can nyaatujuan.

 

Read the rest of this entry

SASAKALA GUNUNG GUNTUR

Gunung Guntur

 

Di wewengkon Kabupatén Garut, aya gunung anu kawilang gedé, ngaranna Gunung Guntur. Baheulana mah éta gunung téh ngaranna Gunung Kutu. Teu jauh ti dinya, aya gunung leutik. Anu katelahna Gunung Putri. Éta téh aya sasakalana.

Baheula pisan di dinya téh aya hiji karajaan kawilang gedé, ngaranna Karajaan Timbanganten. Ari puseur dayeuhna di Korobokan, henteu jauh ti Gunung Kutu. Pacabakan rahayatna ngandelkeun tina rupa-rupa tatanén. Henteu ari medah-meduh mah, ngan tara kabéjakeun kakurangan dahareun.

Harita anu jadi raja di Timbanganten téh nyaéta Sunan Rangga Lawé. Kacida dipikaasihna ku rahayatna, lantaran kacida merhatikeunana kana kahirupan sakabéh rahayatna. Naon baé kahayang rahayatna, lamun éta hadé pikeun maranéhna, pasti ditedunan kalawan daria.

Sunan Rangga Lawé téh kagungan sadérék istri hiji. Jenenganana Maharaja Inten Déwata. Raka Sunan Rangga Lawé saibu-sarama.Tapi, anjeunna teu kersaeun calik di nagara, kersana palay mikampungan baé, diiring ku pangatikna lalaki anu umurna kolot pisan, ngaranna Batara Rambut Putih.

Read the rest of this entry

SASAKALA SITU BAGENDIT

Sasakala Situ Bagendit Garut

 

Di wewengkon Garut aya situ anu ngaranna kawentar ka mana-mana, nyaéta Situ Bagendit, pernahna di kampung Banyuresmi. Kiwari mah jadi tempat wisata anu dijugjug ku balaréa. Ceuk sasakala mah, éta Situ Bagendit téh sasakalana kieu :

Baheula, aya hiji randa beunghar katelahna Nyi Endit. Ieu téh saenyana mah nénéhna, da ngaranna sajati mah Nyi Bagendit. Manéhna téh kacida pisan kumedna.

Geus taya nu bireuk deui kana kakumedanana téh. Salian ti pakacar-pakacarna mah, tara aya nu larsup ka imahna. Éstuning lain babasan éta mah hirup nyorangan téh. Ngahaja mencilkeun manéh, ngababakan di tengah pasawahan anu upluk-aplak. Maksudna taya lian, ku bawaning embung campur jeung batur, da sieun kasoro téa.

Kacaturkeun keur usum panén, di ditu di dieu ceuyah dibaruat. Ka sawah Nyi Endit ogé réa nu gacong. Ari réngsé dibuat jeung sanggeus paréna dikaleuitkeun, sakumaha tali paranti, Nyi Endit nyieun sidekah. Ngondang lebé jeung sawatara tatangga. Popolahna saniskara ku sorangan, teu aya nu ngabantuan. Barang geus tarapti, sakur nu mantuan ngakut tuluy diondang ngariung tumpeng. Atuh anu ngariung téh nepi ka ratusna. Tapi sadia tumpengna teu sabaraha, nepi ka ngan sakotéap gé geus bérés, bari tingkarétap kénéh.

Read the rest of this entry

SASAKALA SITU BULEUD

 Situ Buleud

 

Kacaturkeun dina jaman Bupati R. Aria Suriawinata anu kagungan jujuluk Dalem Solawat aya ogé nu nyebut Dalem Santri, harita jeneng Bupati Kabupatén Purwakarta di Karawang. Ku lantaran Karawang sok mindeng kacaahan sabab katotog ku walungan Citarum, nya puseur dayeuh dipindahkeun ka Wanayasa.

Sanggeus puseur dayeuh pindah ka Wanayasa, Dalem Santri boga maksud pikeun mundahkeun deui kabupatèn ka beulah lebak. Disebut lebak sotéh pédah Wanayasa pernahna aya di luhur, di suku Gunung Burangrang.

Satuluyna Dalem Santri munajat ka Hyang Agung sita-citana tinekan. Waktu mujasmedi, Dalem Santri meunang ilapat. Saénggalna anjeunna ngageroan cutak, ayeuna mah wadana. Éta wadana dibéré pancén pikeun néangan tempat anu pantes dijadikeun puseur dayeuh kabupatén. Dina impian dalem yén tempat anu pipanteseun pikeun dijadikeun kabupatén téh nyaéta tempat anu aya kobakan cai sarta aya tangkal tanjung tilu.

“Mamang cutak, peuting teh kaula ngimpi. Ari dina impian téh urang kabéhanana aya di hiji tempat anu pikabetaheun. Tempatna di beulah lebak, aya kobakan cai jeung tangkal tanjung tilu. Ku kituna, ayeuna kénéh mamang geura miang! Jugjug éta patempatan! Upama geus kapanggih, geuwat lapor ka kaula!” ceuk Dalem Santri harita.

“Unjuk sumangga, kaulanun. Ayeuna kénéh Mamang seja permios bade milari éta petempatan!”

“Pikeun batur kaueung di jalan mah ngajak waé ponggawa duaan!” ceuk Dalem Santri.

Read the rest of this entry

SASAKALA SITU CILEUNCA

Situ Cileunca

Jaman baheula di hiji leuweung geledegan, aya tangkal kai anu kacida gedéna jeung jangkungna, ngaran éta kai téh Rasamala. Sakabéh tatangkalan anu aya di sahandapeunana jeung di sabudeureunana éta tangkal kai gedé téh mani ngarasa gigis tur kacida mihormatna malah saolah-olah ngaku raja waé, rajana tangkal kai di éta leuweung téa.

Dina hiji waktu, sawatara tatangkalan nu aya disabudeureunanan téh uplek ngabrol gunem catur. Anu ngamimitian ngobrolna téh tangkal Kareumbi, pokna téh kieu, “Lain, Ki Silah, ari di dinya rek angger anut wae jeung tetep rék ngaku raja ka Rasamala téh.”

“Nya enya atuh, moal enya teu sauyunan atawa teu umum jeung batur, kuriak pada nyarebutkeun nu notorogan mun boga lampah anu béda ti batur téh,” ceuk tangkal Dadap.

“Hih ulah waka boga anggapan kitu, anggur éta boga pakarang anu sareukeut, sasatna cucuk anu aya dipimilik ku awak sakujur gésék-gésék waé kana sakujur awak ngarah Rasamala téh peuriheun,” ceuk Tangkal Kareumbi.

“Naha Ku naon kitu?”

Read the rest of this entry

SASAKALA TALAGA WARNA

Talaga Warna - Bogor

 

Di lamping Gunung Mégamendung, teu tebih ti jalan anu ti Bogor ka Sindanglaya, aya situ hiang katelahna Talaga warna. Sering pisan anu ngahaja sarumping ka dinya, ngaradon sukan-sukan bari ningali kaanéhanana. Margi titingalian di sakurilingna éta talaga teu kinten saéna, kakayonna anu arageung ngararombyong ka sisi cai, patingrunggunuk sapertos kénging ngahaja ngatur,kawuwuh hawana tiis, kawantos di luhur gunung.

Nanging ari bangsa urang mah teu warantuneun ngagadabah, malah awis aya anu ngahaja ngadon macangkrama borak-borak di sisi Talagawarna mah, margi sieun ku ma¬malana, pédah éta tempat dianggap sanget.

Ku sabréhan ogé katingali geueumanana, pantes seueur dedemitna, caina ngagimbleng, sakapeung héjo, sakapeung jingga, sakapeung semu konéng atanapi kajas. Éta margina nu mawi éta situ hiang disebat Talagawarna, réh caina sok gentos-gentos warnana.

Read the rest of this entry

Konférénsi Asia Afrika taun 1955

Konferensi Asia Afrika

Konférénsi Tingkat Tinggi Asia–Afrika (disingget Konférénsi Asia Afrika atawa KAA; sok disebut oge Konférénsi Bandung) nyaéta hiji konférénsi antara nagara Asia jeung Afrika, anu lolobana kakara miboga kamerdikaan. KAA diayakeun ku Indonesia, Myanmar (baheulana Birma), Sri Lanka (baheulana Ceylon), India jeung Pakistan, anu dikokolakeun ku Departemen Luar Negri Indonesia, Sunario. Rapat lumangsung antara 18 April-24 April 1955 di Gedung Merdeka, Bandung, Indonesia jeung Tujuan tina promosi gawé babarengan ékonomi jeung budaya Asia-Afrika jeung ngalawan kolonialisme atawa neocolonialism Amerika Serikat, Uni Soviet, atawa nagara imperialis séjénna.
Read the rest of this entry

Asep Sunandar Sunarya – Maestro Wayang Golek ti Majalaya

Asep Sunandar Sunarya

Asep Sunandar Sunarya

Maestro Wayang Golek ti Majalaya

Asep Sunandar Sunarya atawa mindeng digeroan Ki Asep Sunandar Sunarya (lahir di Bandung, Jawa Barat, 3 Séptember 1955), nyaéta saurang maestro wayang golek di Indonésia. Salaku dalang wayang golek Asep Sunandar Sunarya (di imahna dawam digeroan Abah, di udara minangka breaker ngagunakeun ngaran Eyang Abiyasa) konsisten dina widang garapanana, teu incah balilahan. Anjeuna ditakdirkeun pikeun jadi dalang ku dalang anu saéstuna, nyaéta Pangéran. Anjeuna ngahiji dina dunya wayang golek anu dilakonanana, ku kituna pangajén tur pangajén, alus ti tingkat lokal, propinsi, nasional, komo manca nagara ditarimana.

Saupama teu aya saurang Asep Sunandar Sunarya meureun Cepot moal sakakoncara kawas ayeuna. Alatan kamotékaran sarta inovasina, Anjeunna junun ngaronjatkeun deui darajat wayang golek anu dianggap seni kampungan ku sababaraha jalma. Nérékélna éta dipigawé kalawan nyiptakeun wayang Cepot anu bisa unggeuk, Buta utah emih, Arjuna kalawan pakakas panahna, Bima kalawan gadana kitu ogé kalawan pakéan wayangnya anu katémbong mentéréng / anggréng.
Materi sarta katenaran anjeunna meunang tina hasil bajoang taaya eureunna kalawan nyanghareupan sagala rupa dinamika kahirupan anu mindeng henteu atawa kurang nyugemakeun. Saméméh kabungah datang, tangtu katunggara nyampeurkeun, komo remen ogé bungah sarta tunggara ngahiji dina wengkuan panjang lalampahan saurang Asep.

Read the rest of this entry

Guru Qolbu Een Sukaesih – Anu Luhur Jasana dina Widang Pendidikan

Ibu Een Sukaesih

Guru Qolbu Een Sukaesih Anu Luhur Jasana dina Widang Pendidikan

“Saeutik waé cocoba di jero hirup ieu mindeng nyieun jalma gancang humandeuar / ngeluh. Namung, tingal waé Een Sukaesih anu meunang cocoba tutuluyan, namung teu kasampak aya kacapé dina rarayna.”

Panarima Liputan6 Award éta memang geus 32 taun nalangsara katarajang panyakit Rheumatoid arthritis (RA). Sarta panyakit éta ngabalukarkeun lumpuh salila 26 taun. Namung, anjeuna tetep sumanget pikeun mikeun anu pangalusna keur jalma loba. Read the rest of this entry

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.